Tìm hiểu về hệ mặt trời - Phần 4: Hoả Tinh
Hoả tinh - Nghe tên thôi cũng thấy nóng nực rồi đúng không các bạn?
Hỏa tinh dường như là hành tinh duy nhất trong hệ mặt trời có nhiều đặc điểm giống Trái Đất. Ngoài ra, nó cũng là hành tinh duy nhất được nhiều "sự quan tâm đặc biệt". Bằng chứng là rất nhiều các nhà thám hiểm vũ trụ, các nhà khoa học đã dành nhiều thời gian và công sức để khám phá, cũng như phóng nhiều tên lửa, các tàu quỹ đạo, các robot tự vận hành. Ngoài ra, nhiều nhà làm phim viễn tưởng cũng thường nhắc đến sao Hỏa như một nơi bí ẩn của "người ngoài hành tinh".
Cũng thế, với các hành tinh khác thì chúng ta dường như "thân quen" với sao Hỏa hơn. Vậy chúng ta biết sao Hỏa đến đâu? Chúng ta đã thực sự hiểu sao Hỏa tinh chưa? Cùng nhau xem những fun facts sau đây nhé!
*FUN FACT 1: NGUỒN GỐC TÊN SAO HỎA.
Sao Hỏa, hay còn gọi là Hỏa tinh(Tên tiếng Anh: Mars) là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời trong Thái Dương Hệ. Nó thường được gọi với tên khác là "Hành tinh Đỏ", do sắt ôxít có mặt rất nhiều trên bề mặt hành tinh làm cho bề mặt nó hiện lên với màu đỏ đặc trưng. Chính gam màu nóng này đã khiến người xưa liên tưởng đến binh đao, máu và chiến tranh. Người La Mã gọi Sao Hỏa là Mars – vị thần của chiến tranh, tương ứng với thần thoại Hy Lạp là thần Ares.
*FUN FACT 2: GIẢM CÂN MÀ KHÔNG CẦN TẬP THỂ DỤC
Nhưng với điều kiện bạn phải đặt chân lên sao Hỏa đã ^^. Nếu một người nặng 100 kg bước lên cân trên sao Hỏa, cân nặng của người đó sẽ chỉ còn 38 kg, thật tuyệt vời phải không?
Điều này xảy ra là vì Sao Hỏa có lực hấp dẫn thấp hơn hành tinh của chúng ta 62%. Theo các nhà khoa học, về cơ bản, lực hấp dẫn được xác định bởi hai yếu tố quan trọng là khối lượng và năng lượng. Khối lượng và năng lượng của một hành tinh càng lớn thì lực hấp dẫn của nó càng cao.
*FUN FACT 3: SAO HỎA CÓ 4 MÙA VÀ CÓ BẦU KHÍ QUYỂN KHẮC NGHIỆT.
Trong số các hành tinh trong hệ Mặt Trời, các mùa trên Sao Hỏa là gần giống với trên Trái Đất nhất, do sự gần bằng về độ nghiêng của trục tự quay ở hai hành tinh. Độ dài các mùa trên Hỏa Tinh bằng khoảng hai lần trên Trái Đất, do khoảng cách từ Sao Hỏa đến Mặt Trời lớn hơn dẫn đến một năm trên hành tinh này bằng khoảng hai năm Trái Đất. Nhiệt độ Sao Hỏa thay đổi từ nhiệt độ rất thấp -87 °C trong thời gian mùa đông ở các cực cho đến -5 °C vào mùa hè.
(Hình ảnh những đụn cát ở gần khu vực cực bắc của sao Hỏa óng ánh lớp băng trắng vào mùa đông)
Biên độ nhiệt độ lớn như vậy là vì bầu khí quyển quá mỏng không thể giữ lại được nhiệt lượng từ Mặt Trời, do áp suất khí quyển thấp. Hành tinh cũng nằm xa Mặt Trời gấp 1,52 lần so với Trái Đất, do vậy nó chỉ nhận được khoảng 43% lượng ánh sáng so với Trái Đất.
Bầu khí quyển của Sao Hỏa rất mỏng (bằng khoảng 1% so với Trái Đất), chứa đến 96 % là carbon dioxide và chỉ có một lượng rất nhỏ oxy. Các nghiên cứu cho rằng sao Hỏa đã mất đi khí quyển cách đây 4 tỉ năm trước.
*FUN FACT 4: SIÊU BÃO BỤI
Sao Hỏa là hành tinh có thể tạo ra các cơn bão bụi lớn nhất với sức công phá mạnh nhất trong hệ Mặt Trời. Vào năm 1971, tàu vũ trụ Mariner 9 gửi hình ảnh của hành tinh đỏ về trái đất, song chúng đều mờ do sự xuất hiện của trận bão bụi lớn. Phải một tháng sau, khi siêu bão chấm dứt, Mariner 9 mới có thể gửi những hình ảnh rõ nét của sao Hỏa tới trái đất.
Các nhà khoa học chưa thể lý giải chính xác nguyên nhân khiến các cơn bão bụi trên sao Hỏa kéo dài và có sức công phá mạnh mẽ. Tuy nhiên, chúng ta đều biết rằng, ánh sáng mặt trời cung cấp nhiên liệu cần thiết để tạo ra những cơn bão bụi khổng lồ. Về mặt lý thuyết, các hạt bụi trong không khí ở trên sao Hỏa hấp thụ ánh sáng mặt trời. Lớp bụi kết hợp cùng gió sẽ đẩy nhiệt độ lên mức cao hơn. Đây có thể là nguồn cơn của các trận siêu bão khủng khiếp và kéo dài.
Các cơn bão bũi thường kéo dài 1 tháng.
10 năm 1 lần, sao Hỏa lại phải hứng chịu một cơn bão bụi khổng lồ tác động lên hành tinh này trên quy mô toàn cầu.
Xem thêm clip về siêu bão bụi https://youtu.be/JcMpO4Tn0UE
*FUN FACT 5: HAI BÁN CẦU TRÁI NGƯỢC
Hành tinh đỏ là sự kết hợp giữa hai nửa bán cầu. Bán cầu bắc có bề mặt thấp và bằng phẳng. Trong khi đó bán cầu nam lại lồi lõm, gồ ghề gồm nhiều núi lửa và miệng núi lửa. Lớp vỏ của bán cầu nam dày hơn so với bán cầu bắc. Những bằng chứng gần đây cho thấy. Sự khác biệt giữa hai bán cầu bắt nguồn từ vụ va chạm giữa sao Hỏa và một khối đá khổng lồ từ xa xưa .
*FUN FACT 6: SAO HỎA CÓ HOÀNG HÔN MÀU XANH
Sao Hỏa có hoàng hôn khác hẳn với những gì chúng ta thường thấy trên Trái Đất. Không giống Trái Đất, sao Hỏa có bầu trời màu đỏ và hoàng hôn màu xanh. Sự khác biệt nằm trong các thành phần khí quyển, và cách các hạt tương tác với những bước sóng ánh sáng khác nhau.
Ở Trái Đất, phân tử oxi phân tán ánh sáng màu xanh, kết quả là bầu trời trong xanh làm cho vầng Mặt Trời ấm áp. Ở sao Hỏa, carbon dioxide và bụi phân tán những màu sắc ấm hơn, khiến bầu trời có màu đỏ. Vào lúc hoàng hôn, bụi lọc ánh sáng chiếu qua bầu khí quyển, tạo nên vầng sáng xanh mờ quanh Mặt Trời.
Trái Đất và sao Hỏa là hai hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời mà chúng ta có thể quan sát hoàng hôn.
*FUN FACT 7: SỞ HỮU NGỌN NÚI LỬA CAO NHẤT
Sao Hỏa sở hữu ngọn núi lửa Olympus Mons cao nhất trong hệ mặt trời, với độ cao gấp 3 lần đỉnh Everest của trái đất. Ngoài Olympus Mons, trên sao hỏa còn có hệ thống các núi lửa dày đặc. Các nhà khoa học đưa ra giả thuyết lý giải nguyên nhân khiến sao Hỏa có nhiều núi lửa lớn là do mảng kiến tạo hoặc lớp vỏ của sao Hỏa hiếm khi di chuyển.
(Hình ảnh ngọn núi Olympus Mons)
*FUN FACT 8: CÓ THỂ QUAN SÁT SAO HỎA BẰNG MẮT THƯỜNG
Từ trên Trái đất, con người cũng có thể ngắm nhìn sao Hỏa trên bầu trời đêm. Bạn chỉ phải lưu ý hướng nhìn về đâu.
Lời khuyên của chuyên gia là: Để tìm thấy sao Hỏa, hãy nhìn thấp xuống bầu trời phía tây ngay lúc xế tà. Hành tinh đỏ sẽ nằm ở vị trị chếch gần 30 độ phía trên đường chân trời.
XEM THÊM CLIP VỀ SAO HỎA: https://www.youtube.com/watch?v=D8pnmwOXhoY
CLIP MÔ PHỎNG CON TÀU VŨ TRỤ PHÓNG ROBOT TỰ VẬN HÀNH LÊN SAO HỎA https://www.youtube.com/watch?v=XRCIzZHpFtY
--------------------------------------
Mỗi ngày lại thêm một sàng khôn các bạn nhỉ?
Ngày mai chúng mình lại có bài viết mới - MỘC TINH - các bạn đón xem nhé!
- Sưu tầm và tổng hợp:
https://khoahoc.tv/co-hoi-hiem-ngam-sao-hoa-tu-trai-dat-41287
https://vnexpress.net/khoa-hoc/ly-do-sao-hoa-co-hoang-hon-mau-xanh-3909780.html
https://news.zing.vn/10-dieu-co-the-ban-chua-biet-ve-sao-hoa-post432894.html
https://khoahoc.tv/co-hoi-hiem-ngam-sao-hoa-tu-trai-dat-41287
- Trường TH, THCS, THPT Lê Quý Đôn -